Bouwmaterialen: wat je moet weten voor je begint te bouwen

Bas van Leeuwen

Bouwmaterialen zijn de basis van elk bouwproject, groot of klein. Of je nu een schuur neerzet, een muur optrekst of een tuin inricht, de keuze van de juiste materialen bepaalt voor een groot deel hoe stevig en mooi het resultaat wordt. Toch weten veel mensen weinig over de verschillende soorten en wat ze van elkaar onderscheidt. In deze blog nemen we je mee door de wereld van stenen, hout, metaal en meer, zodat je beter begrijpt waar je op kunt letten.

De meest gebruikte materialen bij de bouw

Baksteen is al eeuwenlang een van de populairste keuzes bij het bouwen van woningen en muren. Het materiaal is sterk, weersbestendig en gaat lang mee. Naast baksteen worden ook betonblokken veel gebruikt, vooral bij funderingen en dragende constructies. Beton is goedkoper dan veel andere opties en kan in bijna elke vorm worden gegoten. Hout heeft een andere rol: het wordt veel gebruikt voor dakconstructies, vloeren en kozijnen. Elke soort grondstof heeft zijn eigen eigenschappen, en de keuze hangt af van het doel, het budget en de locatie van het bouwwerk.

Nieuw of gebruikt materiaal kopen

Wie wil bouwen, hoeft niet altijd voor nieuwe spullen te kiezen. Gebruikt of oud bouwmateriaal is een prima alternatief dat steeds populairder wordt. Oude bakstenen geven een gebouw een warme, authentieke uitstraling die moeilijk te evenaren is met nieuw materiaal. Ook ijzeren poorten, hardstenen dorpels en houten balken zijn tweedehands goed te gebruiken. Gespecialiseerde handelaars in oude bouwspullen bieden een grote verscheidenheid aan materialen aan, vaak met een eigen karakter en geschiedenis. Het hergebruiken van bouwmateriaal is bovendien beter voor het milieu, omdat er minder afval ontstaat en er minder nieuwe grondstoffen nodig zijn.

Tuinhout en buitenmaterialen

Voor de tuin gelden andere eisen dan voor een huis of gebouw. Hout dat buiten wordt gebruikt, moet bestand zijn tegen regen, zon en vorst. Tuinhout zoals Douglas, lariks en geïmpregneerd grenenhout wordt daarom speciaal behandeld om lang mee te gaan. Tuinschermen, pergola’s en poorten worden veel gemaakt van dit soort hout, maar ook van metaal of een combinatie van beide. Een houten scherm geeft een tuin een natuurlijke uitstraling, terwijl een metalen poort vooral sterk en duurzaam is. Bij de keuze van buitenmateriaal is het verstandig om te letten op de dikte, de behandeling en de kwaliteitsklasse van het hout of metaal.

Waar je op let bij het aanschaffen van bouwspullen

Prijzen van bouwspullen kunnen sterk verschillen, afhankelijk van het materiaal, de leverancier en de kwaliteit. Een betonnen fundering vraagt om ander materiaal dan een houten veranda, en een doe-het-zelver heeft andere behoeften dan een professionele aannemer. Naast prijs is ook de beschikbaarheid belangrijk: sommige materialen zijn standaard op voorraad, andere moeten speciaal worden besteld. Denk ook aan het vervoer, want zwaar materiaal zoals betonblokken of stenen is niet zomaar te verplaatsen. Tot slot is het slim om te controleren of het materiaal voldoet aan de geldende bouwvoorschriften in jouw gemeente. In Nederland gelden regels voor brandveiligheid, isolatie en constructieve sterkte, en niet elk product voldoet automatisch aan die normen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen gezaagd en geschaafd hout?
Gezaagd hout heeft een ruw oppervlak en is goedkoper, maar minder glad. Geschaafd hout is gladder afgewerkt en wordt vaak gebruikt op zichtbare plaatsen zoals kozijnen of vloerdelen. Voor constructies die niet zichtbaar zijn, wordt meestal gezaagd hout gekozen.

Hoe lang gaat geïmpregneerd tuinhout mee?
Geïmpregneerd tuinhout gaat bij goed onderhoud tientallen jaren mee. De impregnering beschermt het hout tegen vocht, schimmel en insecten. Hoe lang het precies meegaat, hangt af van de kwaliteitsklasse van de impregnering en de omstandigheden waaraan het hout wordt blootgesteld.

Mag je zomaar een poort of schutting plaatsen in je tuin?
In veel gevallen mag je een poort of schutting plaatsen zonder vergunning, maar er gelden wel regels voor de hoogte en de locatie. Een schutting aan de voorkant van een woning mag doorgaans niet hoger zijn dan één meter. Aan de achterkant geldt vaak een maximum van twee meter. Het is verstandig om dit van tevoren te controleren bij jouw gemeente.

Is oud bouwmateriaal even sterk als nieuw materiaal?
Oud bouwmateriaal is niet automatisch zwakker dan nieuw. Oude bakstenen zijn vaak juist erg sterk en duurzaam. Het is wel belangrijk om het materiaal goed te controleren op scheuren, vochtschade of andere gebreken voordat je het gebruikt. Bij dragende constructies is extra voorzichtigheid op zijn plaats.