Boven gloeiend heet, onder ijskoud? Nee, dat is een ander probleem. Maar als je je afvraagt hoe de cardan aandrijving op een motor werkt en wat je eraan hebt, ben je hier aan het juiste adres. Bij een cardan aandrijving wordt het motorvermogen via een gesloten cardanas naar het achterwiel overgebracht. Geen ketting, geen riem, maar een stevige as die de kracht rechtstreeks doorgeeft.
Hoe werkt een cardan aandrijving op een motor?
De cardanas loopt van de versnellingsbak naar het achterwiel. Via twee of meer gewrichten kan de as meebewegen met de vering van het achterwiel. Aan het einde van de as zit een tandwielkast, ook wel differentieel of eindaandrijving genoemd. Dit tandwiel zet de roterende beweging van de as om naar het achterwiel. Het geheel zit volledig afgesloten, zodat er geen vuil of water bij kan komen.
Motorfietsen kunnen op drie manieren worden aangedreven: met een cardanas, een ketting of een riem. De cardan aandrijving is de meest gesloten en meest onderhoudsarme van de drie.
Welke motoren hebben een cardan aandrijving?
Cardanaandrijving vind je vooral bij toermotoren en zware wegmotoren. BMW is het meest bekende merk dat consequent voor de cardan heeft gekozen, zoals bij de GS-serie. Ook merken als Moto Guzzi en bepaalde modellen van Yamaha en Honda gebruiken of gebruikten een cardanas. Het systeem is zwaarder en duurder om te bouwen dan een ketting, waardoor je het minder snel ziet bij sportmotoren of lichtere modellen.
Voordelen van cardan aandrijving
Het grote voordeel is het lage onderhoud. Bij een ketting moet je regelmatig smeren, de spanning controleren en na verloop van tijd de ketting en tandwielen vervangen. Bij een cardan is dat allemaal niet nodig. De olie in de tandwielkast ververs je af en toe, en verder vraagt het systeem weinig aandacht.
Andere voordelen zijn:
- Schone velgen en rijkleding, want er spat geen kettingolie rond
- Lang meegaan bij normaal gebruik, want er zijn weinig slijtdelen
- Goed bestand tegen regen en modder door het gesloten systeem
- Comfortabel voor lange ritten door de gelijkmatige krachtoverdracht
Nadelen: dit moet je ook weten
Een cardan aandrijving is zwaarder dan een ketting. Dat extra gewicht zit laag en aan de zijkant van het achterwiel, wat invloed heeft op het rijgedrag. De motor voelt iets trager aan bij het insturen, al merken de meeste rijders dit in de praktijk nauwelijks.
Als er iets kapot gaat, zijn de reparatiekosten een stuk hoger dan bij een ketting. De tandwielkast is een complex en duur onderdeel. Een ketting vervangen doe je zelf voor een beperkt bedrag, maar aan een cardanas laat je liever een monteur werken.
Ten opzichte van een ketting gaat er ook iets meer vermogen verloren in de aandrijving. Een motor met een ketting rijdt soepeler en verliest minder energie aan de aandrijflijn. Bij een cardan gaat een klein deel van het motorvermogen verloren aan de wrijving in de tandwielkast.
Rijgedrag: merk je het verschil?
Rijders die overstappen van een ketting naar een cardan merken soms een iets ander gevoel bij het optrekken. Bij een ketting wordt de achterkant van de motor licht uit de vering getrokken als je gas geeft. Bij een cardan werkt de kracht anders op de achterbrug, wat soms voelbaar is als een lichte neiging om uit de vering te komen. In de praktijk is dit verschil bij moderne motoren erg klein en storen de meeste rijders zich er niet aan.
Oudere cardan opstellingen konden bij sterk accelereren iets meer reactie geven in de vering. Bij nieuwere modellen is dit grotendeels weggewerkt door slimmere constructies.
Cardan, ketting of riem: wanneer kies je waarvoor?
De cardan aandrijving is de beste keuze als je veel kilometers maakt, weinig tijd wil besteden aan onderhoud en komfort op lange ritten belangrijk vindt. Toerrijders, forensrijders en mensen die het hele jaar door rijden, profiteren het meest van dit systeem.
Een ketting is lichter en goedkoper, en geeft een sportiever rijgevoel. Dat maakt het geschikt voor sportmotoren en rijders die prestaties vooropstellen. Een riem zit er tussenin: weinig onderhoud zoals de cardan, maar lichter en stiller, al is die minder sterk bij zware motoren.
Onderhoud van een cardanas op je motor
Cardan aandrijving vraagt weinig, maar niet nul onderhoud. Dit zijn de belangrijkste punten om in de gaten te houden:
- Ververs de olie in de eindaandrijving (tandwielkast) volgens het schema van de fabrikant
- Controleer af en toe op olielekken rond de tandwielkast
- Laat bij een grote beurt de universele gewrichten van de cardanas controleren op slijtage
- Houd het aandrijfhuis schoon, zodat je eventuele lekkages snel ziet
Met dit eenvoudige schema gaat een cardan aandrijving op een motor tientallen jaren mee zonder grote problemen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een cardan aandrijving en een ketting op een motor?
Bij een cardan aandrijving loopt de kracht via een gesloten as en tandwielkast naar het achterwiel. Bij een ketting gebeurt dat via een open ketting en tandwielen. De cardan vraagt minder onderhoud en houdt alles schoon, maar is zwaarder en duurder te repareren. Een ketting is lichter en geeft een sportiever rijgevoel, maar vraagt regelmatig smeren en vervangen.
Hoeveel onderhoud heeft een cardanas nodig?
Een cardanas heeft weinig onderhoud nodig. Het belangrijkste is het regelmatig verversen van de olie in de eindaandrijving, zoals de fabrikant aangeeft. Verder controleer je af en toe op lekkages en slijtage aan de gewrichten. Vergeleken met een ketting, die je frequent moet smeren en na verloop van tijd moet vervangen, is de cardan veruit het minst arbeidsintensief.
Is een motor met cardan aandrijving zwaarder?
Ja, een cardanas en de bijbehorende tandwielkast zijn zwaarder dan een ketting met tandwielen. Een ketting is een stuk lichter dan een cardan. Dat extra gewicht van de cardan merk je bij sportiever rijden, maar voor toerrijders is het nauwelijks een bezwaar.
Gaat er vermogen verloren bij een cardan aandrijving?
Ja, er gaat iets meer vermogen verloren in de tandwielkast van een cardanas dan bij een ketting. Bij een ketting is het energieverlies in de aandrijflijn kleiner. In de praktijk merk je dit verschil tijdens normaal rijden nauwelijks, maar bij sportief gebruik kan het wel een rol spelen.
