Motor aandrijving is het systeem dat de kracht van de motor overbrengt naar het achterwiel. Zonder dit systeem rijdt een motorfiets nergens naartoe. Toch denken veel rijders er nauwelijks over na. Dat is zonde, want het type aandrijving dat jouw motor heeft, bepaalt hoe hij rijdt, hoeveel onderhoud hij vraagt en zelfs hoe zwaar hij is. Er zijn drie systemen: de ketting, de riem en de cardan. Elk systeem werkt anders en past bij een ander type rijder.
Kettingaandrijving: licht, snel en populair
De meeste motorfietsen op de weg hebben een ketting. Dat is geen toeval. Een ketting is relatief licht, goedkoop en werkt goed op sportiever rijgedrag. De ketting loopt van een tandwiel bij de motor naar een groter tandwiel bij het achterwiel. Doordat je de verhouding tussen die tandwielen kunt aanpassen, heeft een monteur veel invloed op hoe de motor reageert op het gas. Een nadeel is dat een ketting regelmatig onderhoud vraagt. Je moet hem smeren, de spanning controleren en na verloop van tijd vervangen. Moderne kettingen met O ringen of X ringen gaan langer mee en houden het smeermiddel beter vast, maar helemaal onderhoudsvrij zijn ze niet. Bij regen of veel kilometers merk je dat al snel. Toch kiezen veel rijders bewust voor een ketting, vooral omdat het systeem licht is en de motor lekker snel aanvoelt.
Riemaandrijving: stil en schoon
Een riem werkt op dezelfde manier als een ketting, maar dan met een brede tandband van rubber. Dit systeem zie je vooral op grote toermotoren en cruisers, zoals veel modellen van Harley Davidson en sommige BMW’s. Het grote voordeel van een riem is dat hij bijna geen onderhoud vraagt en heel stil werkt. Er komt geen smeermiddel aan te pas, dus de velg blijft schoon. Dat spreekt veel mensen aan die dagelijks rijden of lange reizen maken. Een riem gaat ook lang mee, soms wel twee keer zo lang als een ketting. Een nadeel is dat een riem gevoelig is voor beschadigingen. Als er een steentje of een stukje zand tussen de riem en het tandwiel komt, kan de riem scheuren. Vervangen is dan nodig en dat is duurder dan bij een ketting. Riemaandrijving is dan ook het meest geschikt voor rijders die comfort en gemak hoog in het vaandel hebben staan.
Cardanaandrijving: onderhoudsvriendelijk en duurzaam
Bij een cardan loopt de kracht van de motor via een stalen as naar het achterwiel. Dit systeem zit volledig ingesloten, waardoor het beschermd is tegen vuil, regen en slijtage van buitenaf. BMW staat bekend om dit systeem, maar ook merken als Moto Guzzi en shaft drive modellen van Yamaha en Honda gebruiken het. Een cardan vraagt weinig aandacht. Af en toe de olie in de cardankast verversen is genoeg. Het systeem gaat in theorie de gehele levensduur van de motor mee. Een nadeel is het gewicht. Een cardansysteem is zwaarder dan een ketting of riem, en dat merk je in de rijdynamiek. Bij hard optrekken heeft een cardanmotor de neiging om iets anders uit de vering te komen dan een motor met ketting. Dit komt door de reactiekrachten die het systeem opwekt. In de praktijk valt dit bij normaal rijden nauwelijks op. Voor toerrijders en mensen die het liefst zo min mogelijk sleutelen is de cardan een uitstekende keuze.
Welk systeem past bij jou
De keuze tussen ketting, riem en cardan hangt af van hoe en waar je rijdt. Een sportmotorrijder die veel kilometers maakt op een sneltraject kiest vaak voor een ketting vanwege het lage gewicht en de goede respons. Iemand die dagelijks pendelt of lange ritten maakt op een cruiser vindt een riem prettig door het lage onderhoud en de stille werking. Een rijder die het liefst zo weinig mogelijk omkijkt naar zijn motor en die ook in alle weersomstandigheden rijdt, kiest vaak voor een cardan. Kosten spelen ook een rol. Een ketting vervangen kost minder dan een riem of cardan repareren, maar je doet het vaker. Over de totale levensduur van een motor zijn de kosten van de drie systemen niet heel ver van elkaar af, zeker als je het onderhoud zelf doet. Het is goed om bij de aanschaf van een motor te bedenken welk systeem bij jouw rijstijl past, in plaats van er pas later over na te denken.
Veelgestelde vragen over motor aandrijving
Hoe vaak moet ik de ketting van mijn motor smeren?
De ketting van een motor smeer je bij moderne O ring kettingen ongeveer elke 500 tot 1000 kilometer. Bij regen of veel stof doe je dat vaker. Een droge of roestige ketting slijt sneller en kan gevaarlijk zijn.
Is een cardan stiller dan een ketting?
Een cardanaandrijving werkt inderdaad stiller dan een ketting, zeker bij hogere snelheden. Een riem is ook stil. Het geluidsverschil is in de praktijk klein, maar bij lange ritten kan het prettig zijn.
Kan ik zelf een ketting vervangen?
Het vervangen van een ketting op een motor is voor een doe het zelver goed te doen met het juiste gereedschap. Je hebt een kettingbreker en een niettang nodig. Laat je twijfelen, dan is een monteur verstandig.
Waarom kiezen motorfabrikanten niet altijd voor een cardan?
Een cardansysteem is zwaarder en duurder om te produceren dan een ketting. Voor sportieve motoren weegt dat nadelig. Fabrikanten kiezen daarom vaak voor een ketting als gewicht en reactiesnelheid belangrijk zijn voor het type motor.
