Een scharnier vervangen klinkt misschien ingewikkeld, maar het is een klus die de meeste mensen gewoon zelf kunnen doen. Of het nu gaat om een krakende kastdeur, een slecht sluitend raam of een doorgeroeste scharnier aan een buitendeur: met de juiste aanpak is het probleem in korte tijd opgelost. Het enige wat je nodig hebt, is een schroevendraaier, het juiste vervangingsonderdeel en een beetje geduld.
Wanneer een scharnier aan vervanging toe is
Scharnieren gaan lang mee, maar niet eeuwig. Bij veelgebruikte deuren en ramen slijten de scharnieren na verloop van tijd. Je merkt dit doordat een deur gaat schuren, niet meer goed sluit of scheef hangt. Soms maakt het scharnier een piepend of krakend geluid bij het openen en sluiten. Bij buitendeuren en ramen speelt roest ook een grote rol. Vocht en temperatuurwisselingen tasten het materiaal aan, waardoor een scharnier na een aantal jaar gewoon niet meer goed werkt. Smeren helpt dan even, maar lost het probleem niet op voor de lange termijn. Op dat moment is het beter om het onderdeel helemaal te wisselen.
Het juiste type scharnier kiezen
Voordat je iets vervangt, is het belangrijk dat je het juiste onderdeel in huis haalt. Er zijn veel verschillende soorten, zoals paumelle scharnieren, piano scharnieren en kogellagerscharnieren. Een paumelle scharnier zie je vaak bij deuren van woningen en is herkenbaar aan de twee gelijke vleugels die aan elkaar scharnieren. Het grootste struikelblok bij het vervangen is het vinden van een model dat precies past. Meet daarom de afmetingen van het huidige scharnier nauwkeurig op: de hoogte, breedte en dikte. Let ook op het materiaal van het kozijn. Bij een kunststof kozijn zijn speciale scharnieren nodig die in de sponning klikken of geschroefd worden. Bij een houten deur of kozijn heb je meer vrijheid in de keuze.
Stap voor stap het scharnier wisselen
Begin met het verwijderen van de deur of het raam als dat mogelijk is. Bij deuren is het slim om iemand te vragen die helpt vasthouden, zodat de deur niet valt tijdens het losschroeven. Draai daarna de schroeven van het oude scharnier los. Let op: schroeven die lang vast hebben gezeten, kunnen vastgeroest zijn. Gebruik dan een schroevendraaier met een goede grip en draai langzaam los om schade te voorkomen. Zodra je het oude onderdeel eraf hebt, reinig je de plek goed voor je het nieuwe scharnier plaatst. Controleer of de schroefgaten nog goed zijn. Zijn de gaten uitgerafeld of te groot geworden, vul ze dan op met hout en lijm of gebruik grotere schroeven. Schroef het nieuwe scharnier daarna stevig vast, begin bij het kozijn en daarna bij de deur. Hang de deur terug en controleer of alles goed draait en sluit.
Veelgemaakte fouten bij het vervangen van scharnieren
Een fout die mensen vaak maken, is een scharnier kiezen dat bijna gelijk is aan het oude, maar net iets te groot of te klein. Dat lijkt weinig verschil te maken, maar een verkeerd formaat zorgt ervoor dat de deur niet meer goed in het kozijn past. Controleer ook altijd het draagvermogen van het scharnier. Zware deuren hebben stevigere scharnieren nodig dan lichte binnenkastdeuren. Een andere veelgemaakte fout is te dunne of te korte schroeven gebruiken. Die houden de deur niet goed vast en kunnen na verloop van tijd loskomen. Gebruik altijd schroeven die volledig in het kozijn of de deur boren, zodat het scharnier echt vast zit. Tot slot vergeten mensen soms de uitlijning te controleren na het monteren. Een deur die net iets scheef hangt, sluit niet goed en trekt op den duur scheef.
Veelgestelde vragen
Hoeveel scharnieren heeft een deur nodig?
De meeste standaard binnenkdeuren hebben twee scharnieren nodig. Zwaardere deuren of deuren die hoger zijn dan gemiddeld, hebben drie scharnieren nodig om het gewicht goed te verdelen en scheeftrekken te voorkomen.
Kan ik een scharnier van een kunststof kozijn zelf vervangen?
Een scharnier van een kunststof kozijn zelf vervangen is goed mogelijk, maar vraagt om het juiste type scharnier. Kunststof kozijnen gebruiken vaak speciale scharnieren die in een sponning klikken of worden vastgeschroefd. Koop het vervangende onderdeel bij een gespecialiseerde winkel en neem het oude scharnier mee of noteer het merk en type van je kozijn.
Wat kost een nieuw scharnier?
De prijs van een nieuw scharnier hangt af van het type en materiaal. Eenvoudige scharnieren voor binnenkastdeuren kosten soms minder dan een euro per stuk. Kwalitatievere scharnieren voor buitendeuren of kunststof kozijnen kosten al gauw tussen de vijf en twintig euro per stuk.
Moet ik de deur weghalen om het scharnier te vervangen?
Het weghalen van de deur is niet altijd nodig, maar wel makkelijker. Als je de deur op zijn plek laat, werk je in een moeilijkere positie en is de kans groter dat je het nieuwe scharnier niet precies recht monteert. Bij zware deuren is het veiliger om de deur er helemaal af te halen en op een stabiele ondergrond te leggen.
