De n-term berekenen doe je door je behaalde score op het eindexamen om te zetten naar een cijfer, met behulp van een vastgestelde normeringsterm. Die n-term bepaalt hoeveel punten jij nodig hebt voor een bepaald cijfer, en verschilt per vak en per jaar. Hoe hoger de n-term, hoe makkelijker het is om een goed cijfer te halen.
Veel leerlingen willen na het examen zo snel mogelijk weten wat hun cijfer wordt. Daarvoor heb je twee dingen nodig: je eigen score (het aantal goed beantwoorde punten) en de n-term die het College voor Toetsen en Examens (CvTE) vaststelt. Met die twee gegevens kun je je eindcijfer uitrekenen.
Wat is de n-term precies?
De n-term is een getal dat de moeilijkheidsgraad van een examen corrigeert. Als een examen moeilijker was dan gemiddeld, wordt de n-term hoger ingesteld, zodat leerlingen hier niet voor worden gestraft. Was het examen juist makkelijk, dan is de n-term lager. De n-term ligt meestal ergens tussen de 0,0 en 2,0, waarbij 1,0 de neutrale waarde is.
Het CvTE stelt de definitieve n-term vast nadat alle examens zijn nagekeken en de scores bekend zijn. Vlak na het examen circuleren er vaak al verwachte of geschatte n-termen op basis van de moeilijkheidsgraad, maar dat zijn schattingen. De officiële waarde volgt later.
Zo bereken je de n-term stap voor stap
De formule om je eindcijfer te berekenen ziet er als volgt uit:
Cijfer = 9 × (score / maximumscore) + n-term
Hier is een concreet voorbeeld. Stel: je hebt 42 van de 70 punten gehaald op je examen, en de n-term is 1,2.
- 9 × (42 / 70) = 9 × 0,6 = 5,4
- 5,4 + 1,2 = 6,6
- Je cijfer wordt afgerond naar 6,6 (of 7 als er naar een heel getal wordt afgerond voor de eindlijst).
Het resultaat wordt altijd afgerond op één decimaal voor het schoolexamencijfer en het centraal examencijfer afzonderlijk. Het combinatiecijfer dat op de eindlijst staat, is vervolgens het gemiddelde van die twee, afgerond op één decimaal.
Wat als je je score nog niet precies weet?
Direct na het examen weet je je officiële score nog niet. Toch kun je alvast een schatting maken door zelf bij te houden hoeveel punten je denkt te hebben gehaald. Vergelijk je antwoorden met de antwoordmodellen die het CvTE na het examen publiceert, en tel de punten op. Zo krijg je een goede indicatie van je score, waarmee je de berekening al kunt uitvoeren met een verwachte n-term.
Op sites zoals n-term.nl kun je je score en de verwachte n-term invullen, waarna het cijfer automatisch wordt berekend. Dat scheelt rekenwerk en verkleint de kans op fouten.
Wanneer wordt de definitieve n-term bekendgemaakt?
De definitieve n-term per vak wordt vastgesteld door het CvTE, meestal kort nadat de examens zijn nagekeken en de scores zijn verwerkt. Voor de meivakantie-examens volgt de bekendmaking doorgaans in juni, vóór de uitslag. Je school ontvangt de officiële uitslag en de bijbehorende cijfers; de n-termen zelf worden ook openbaar gemaakt via de website van het CvTE.
Let op: er zijn aparte n-termen voor het eerste tijdvak (mei/juni) en het tweede tijdvak (juni/juli). Als je herexamen doet, geldt dus een andere n-term, die ook weer apart wordt vastgesteld.
Veelgemaakte fouten bij het berekenen
Een veelgemaakte fout is het gebruiken van een verkeerde maximumscore. Die staat altijd vermeld in het examen zelf of in het correctievoorschrift. Gebruik nooit een schatting van de maximumscore; zoek het op. Een tweede fout is het verwarren van de n-term met de cesuur. De cesuur geeft aan hoeveel punten je minimaal nodig hebt voor een voldoende, maar dat is een andere berekening dan de n-term zelf.
Ook letten veel leerlingen niet op het verschil tussen de score op het centraal examen en het schoolexamencijfer. De n-term geldt alleen voor het centraal examen, niet voor het schoolexamencijfer dat je gedurende het schooljaar hebt opgebouwd.
Wil je snel weten waar je staat? Vul je score en de verwachte n-term in een rekentool in, maar houd er rekening mee dat het resultaat pas definitief is wanneer het CvTE de officiële n-term heeft vastgesteld. Tot die tijd blijft het een goede, maar voorlopige schatting.
