De hellingshoek van een dak berekenen doe je met twee maten: de verticale hoogte en de horizontale lengte onder het schuine dakvlak. Deel de hoogte door de horizontale lengte en bereken de arctangens van die uitkomst. Het resultaat is de hellingshoek in graden.
Dit klinkt technischer dan het is. Met een meetlint en een rekenmachine (of de rekenfunctie op je telefoon) kom je er in een paar minuten.
De formule voor de hellingshoek van een dak
De berekening is gebaseerd op een rechte driehoek. Het schuine dakvlak vormt de schuine zijde, de verticale afstand is de hoogte en de horizontale afstand is de basis. De formule is:
Hellingshoek = arctan(hoogte / horizontale lengte)
Stel: de verticale hoogte onder je dak is 1,5 meter en de horizontale lengte is 4 meter. Dan bereken je: 1,5 gedeeld door 4 = 0,375. De arctangens van 0,375 is ongeveer 20,6 graden. De hellingshoek van dit dak is dus ongeveer 21 graden.
Wat heb je nodig om te meten?
Je hebt twee afmetingen nodig die je op zolder of van buitenaf kunt opmeten:
- Verticale hoogte: de afstand van de dakvoet (de knie of knik) recht omhoog tot de nok (het hoogste punt van het dak).
- Horizontale lengte: de afstand op vloerniveau, gemeten recht onder de nok tot aan de buitenkant van de muur.
Meet zo nauwkeurig mogelijk, bij voorkeur in centimeters. Een klein meetverschil heeft al invloed op de berekende hoek. Op zolder kun je de verticale hoogte vaak rechtstreeks meten met een waterpas en een meetlint. Zorg dat je de horizontale afstand haaks op de buitenmuur meet.
Hellingshoek berekenen: stap voor stap
- Meet de verticale hoogte (H) in meters of centimeters.
- Meet de horizontale lengte (L) in dezelfde eenheid.
- Deel H door L. Dit geeft je de tangens van de hoek.
- Bereken de arctangens (op een rekenmachine: toets “arctan” of “tan⁻¹”).
- De uitkomst is de hellingshoek in graden.
Rekenvoorbeeld met ronde getallen: H = 2 meter, L = 5 meter. 2 / 5 = 0,4. Arctan(0,4) = ongeveer 21,8 graden. Dit dak heeft een helling van bijna 22 graden.
Hellingshoek uitdrukken in procenten of verhouding
Naast graden wordt de dakhelling ook uitgedrukt als percentage of als verhouding (bijvoorbeeld 1:5). Dat maakt het soms makkelijker vergelijken, zeker bij technische tekeningen of offertes van aannemers.
| Uitdrukkingsvorm | Uitleg | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Graden | De hoek tussen het dakvlak en de horizontaal | 22° |
| Percentage | Hoogte gedeeld door lengte, keer 100 | 40% |
| Verhouding | Hoogte ten opzichte van lengte | 1:2,5 |
Wil je de hoek omzetten naar procenten? Gebruik dan: (H / L) × 100. Bij H = 2 en L = 5 is dat 40%. Wil je omgekeerd van procenten naar graden? Deel het percentage door 100 en bereken de arctangens.
Veelgemaakte fouten bij het opmeten
De meest voorkomende fout is meten langs het schuine dakvlak in plaats van verticaal en horizontaal. Dat geeft een verkeerde uitkomst. Meet de hoogte altijd loodrecht omhoog en de lengte altijd horizontaal, anders klopt de berekening niet.
Een tweede valkuil is het vergeten van de dakoversteek. Als je van buitenaf meet, kan de horizontale afstand groter lijken dan die in werkelijkheid is voor het bewoonde gedeelte. Gebruik bij voorkeur de binnenafmetingen op zolder voor de nauwkeurigste meting.
Meet je een samengesteld dak met meerdere vlakken, dan bereken je elk dakvlak apart. De hellingshoek kan per vlak verschillen, zeker bij mansardedaken of geknikt dakvlak.
Waarom de hellingshoek van je dak weten?
De hellingshoek heeft directe invloed op praktische keuzes. Dakpannen hebben een minimale helling nodig, die per type verschilt. Dakleien vereisen doorgaans een steilere helling dan betondakpannen. Ook voor een dakkapel, dakraam of zonnepanelen is de hellingshoek een basisgegeven dat aannemers en leveranciers altijd opvragen. Bij een verbouwing of vergunningaanvraag is het ook een vaste eis in de technische documentatie.
Weet je de hellingshoek, dan heb je meteen een goed vertrekpunt voor elk gesprek met een dakdekker, architect of gemeente.
