De omtrek van een vierkant bereken je door de lengte van één zijde te vermenigvuldigen met 4. De formule is simpel: omtrek = 4 × zijde. Heeft een vierkant een zijde van 5 cm, dan is de omtrek 4 × 5 = 20 cm.
Dit werkt omdat alle vier zijden van een vierkant even lang zijn. Je telt als het ware alle buitenzijden bij elkaar op, en dat is niets anders dan de zijde vier keer nemen.
De formule voor de omtrek van een vierkant
De standaardformule luidt:
Omtrek = 4 × a
Hierin is a de lengte van één zijde. Je hebt maar één meting nodig, omdat een vierkant per definitie vier gelijke zijden heeft. Dat maakt het berekenen van de omtrek van een vierkant makkelijker dan bij een rechthoek, waarbij je zowel de lengte als de breedte nodig hebt.
Rekenvoorbeelden stap voor stap
Hieronder zie je drie voorbeelden met verschillende eenheden, zodat je ziet hoe je de formule toepast ongeacht de grootte.
| Zijde (a) | Berekening | Omtrek |
|---|---|---|
| 3 cm | 4 × 3 | 12 cm |
| 7,5 m | 4 × 7,5 | 30 m |
| 12 mm | 4 × 12 | 48 mm |
De eenheid van de omtrek is altijd dezelfde als de eenheid van de zijde. Meet je in meters, dan is de omtrek ook in meters. Meet je in centimeters, dan is de omtrek ook in centimeters.
Omtrek berekenen als je alleen de oppervlakte weet
Soms weet je de oppervlakte van een vierkant, maar niet de zijde. In dat geval bereken je eerst de zijde via de wortel van de oppervlakte, en daarna pas de omtrek.
- Oppervlakte = a × a, dus a² = oppervlakte
- Zijde (a) = √oppervlakte
- Omtrek = 4 × a
Voorbeeld: de oppervlakte is 64 cm². Dan is de zijde √64 = 8 cm. De omtrek is dan 4 × 8 = 32 cm.
Veelgemaakte fouten bij het berekenen van de omtrek
Een veelgemaakte vergissing is de oppervlakteformule (a × a = a²) verwarren met de omtrekformule (4 × a). De oppervlakte geeft aan hoeveel ruimte er binnen het vierkant zit; de omtrek is de totale lengte van de buitenkant. Dat zijn twee heel verschillende dingen, ook al gebruik je dezelfde meting.
Een andere fout is rekenen met gemengde eenheden. Gebruik je bij een vierkant de ene zijde in centimeters en reken je die per ongeluk als meters, dan klopt de uitkomst niet. Zet alles altijd eerst om naar dezelfde eenheid voordat je begint.
Weet je de zijde van een vierkant, dan heb je met de formule 4 × a in één stap de omtrek. Meer heb je niet nodig.
